مقاله شماره ٨٩ / ٣٣ (٢٠ مهر)

واژه راهنما: “عدالت” سپر دفاعى‏‏‏ احمدى‏‏‏نژاد. وقایع‏نگارى‏‏‏ در تضاد با ماتریالیسم تاریخى‏‏‏. “نژادپرستى‏‏‏ مدرن” براى‏‏‏ نقش شبانى‏‏‏ و نگهبانى‏‏‏ از «خس و خاشاک» قائل است.

همان طور که شناخته شده است، در تارنگاشت “عدالت” دو جریان متفاوت فعالیت مى‏‏‏‏کنند. در کنار توده‏اى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ صادق، گروهى‏ دیگر که خود را “مدافع سوسیالیسم علمى‏‏‏‏” نیز قلمداد مى‏‏‏‏سازند، جانبدار پروپاقرص حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏ و به‏ویژه دکتر محمود احمدى‏‏‏‏نژاد، رئیس جمهور اسلامى‏‏‏‏ هستند. این گروه علنا به‏مثابه “خبرگزارى‏‏‏‏ دولتى‏‏‏‏”، به طور منظم به انتشار نظریاتى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏پردازد که در خدمت توجیه سیاست احمدى‏‏‏‏نژاد و دولت اوست. و این تبلیغات به سود رئیس جمهور و دولتش، بدون هر نوع استدلالى‏‏‏‏ انجام مى‏‏‏‏شود.

“بدون هر نوع استدلال” البته دقیق نیست. به اصطلاح “استدلال” ارایه مى‏‏‏‏شود، اما به طور ضمنى‏‏‏‏. زیرا گویا از این طریق تاثیر این تبلیغات نزد توده‏اى‏‏‏‏ها به همان نسبت بیش‏تر است که نزد «نیروهاى‏‏‏‏ بینابینى‏‏‏‏ در حاکمیت و پیرامون آن» نیز تاثیر دو چندان دارد. این شیوه استدلال ضمنى‏ را ا. آذرنگ که یکى‏ دیگر از مدافعان حاکمیت سرمایه‏دارى‏ مافیایى‏ در تارنگاشت “عدالت” است، چنین برمى‏شمرد: «از این‏رو بر آن اشکالى‏‏‏‏ از مبارزه باید تاکید کرد که … تاثیر آن را دو چندان مى‏‏‏‏کند.» (ا. آذرنگ، “زیر پرچمى‏‏‏‏ دورغین – ١ -”)

جدیدترین نمونه این نوع تبلیغات ضمنى‏‏‏‏ را مى‏‏‏‏توان در دفاع “ع سهند” از موضع نژادپرستانه احمدى‏‏‏‏نژاد در باره مساله “هولوکاست” مشاهده کرد. او به ترجمه و انتشار مقاله‏اى‏‏‏‏ دست زده است که انتشار آن در شرایط کنونى‏‏‏‏ هیچ مفهومى‏‏‏‏ دیگر نمى‏‏‏‏تواند داشته باشد، جز نقش سپر دفاع براى‏‏‏‏ نظریات شناخته شده احمدى‏‏‏‏نژاد در باره هولوکاست در باره هولوکاست در تارنگاشت عدالت! آیا مى‏‏‏‏توانند توده‏اى‏‏‏‏هاى‏‏‏ صادق در این تارنگاشت، براى‏‏‏‏ ترجمه و انتشار مقاله “٢٠٠٠ سال یهودى‏‏‏‏ستیزى‏‏‏‏ الهیات مسیحى‏‏‏‏: تدارک هولوکاست” در این تارنگاشت، علتى‏‏‏‏ دیگر تصور داشته و آن را بیان کنند؟

در این مقاله “مایکل پارنتى‏‏‏‏”، طبق سنت تاریخ‏نگارى‏‏‏‏ وصف‏گونه بورژوازى‏‏‏‏ و با ارایه اسنادى‏‏‏‏ از کلیساى‏‏‏‏ کاتولیک در باره یهودى‏‏‏‏ستیزى‏‏‏‏، بدون آنکه ریشه‏هاى‏‏‏‏ واقعى‏‏‏‏ «نبرد طبقاتى‏‏‏‏» نهفته در پشت وقایع، نبرد طبقاتى‏‏‏‏ حاکمیت “مسیحى‏‏‏‏- فئودالیسم” را نشان دهد، به این نتیجه‏گیرى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏رسد که گویا نازى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ هیتلرى‏‏‏‏ آنقدرها هم جنایتکار نبودند، زیرا وارث یک سنت ٢٠٠٠ ساله یهودى‏‏‏‏ستیزى‏‏‏‏ پاپ‏ها و کلیساى‏‏‏‏ کاتولیک بوده‏اند: «واتیکان در سال ١٩٩٨ یک بیانیه رسمى‏‏‏‏ منتشر کرد، جنایاتى‏‏‏‏ که طى‏‏‏‏ قرن‏ها علیه یهودیان صورت گرفته را محکوم نمود …»!  این هم سندى‏‏‏‏ که “استدلال” تاریخ‏شناسانه آقاى‏‏‏‏ پارنتى‏‏‏‏ را به سطح “علمى‏‏‏‏” ارتقا مى‏‏‏‏دهد!

آقاى‏‏‏‏ نویسنده مقاله، “مایکل پارنتى‏‏‏‏”، با ارایه ۶١ منبع براى‏‏‏‏ مقاله خود، گویا براى‏‏‏‏ آن ارزشى‏‏‏‏ علمى‏‏‏‏ دست و پا کرده است و مترجم محترم، “ع سهند” نیز با بازتولید و انتشار این منابع، انگشت بر ارزش “علمى‏‏‏‏” پژوهش واقعه‏نگار که خود را تاریخ‏نگار مى‏‏‏نامد، گذاشته است، تا با آزادى‏‏‏‏ کامل در خلاصه ارایه شده  – که افشاگر اندیشه و موضع خلاصه نویس نیز هست -، در تارنگاشت بنویسد: «هولوکاست اگر در بستر تاریخى‏‏‏‏ دیده شود، شناعت [معناى‏‏‏‏ آن زشتى‏‏‏‏ و نه جنایت است!] اسرارآمیزى‏‏‏‏ نیست که بعضى‏‏‏‏ اوقات [!] نشان داده مى‏‏‏‏شود.» و با برجسته ساختن نقل قول “پژوهشگر” دیگرى‏‏‏‏ به انکار، توجیه و تعدیل جنایات نازى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ آلمانى‏‏‏‏ و فاشیست‏هاى‏‏‏‏ هیتلرى‏‏‏‏ علیه بشریت و شستن دست خونین آن‏ها پرداخته، مى‏‏‏‏نویسد: «هیتلر نمى‏‏‏‏توانست آنچه که بر سر مردم یهود آورد را انجام دهد و آن را کار را نمى‏‏‏‏کرد[!] … اگر ما [مسیحى‏‏‏‏ها] … راه را براى‏‏‏‏ او آماده نکرده بودیم.»    لابد “حیونى‏‏‏‏” آدولف هیتلر!

برخلاف مذهب تک خدایى‏‏‏ یهودیت که همانند مذاهب “طبیعى‏‏‏” پیشین جوامع بشرى‏‏‏، مذهبى‏‏‏ قبیله‏اى‏‏‏ باقى‏‏‏ ماند، مسیحیت و اسلام براى‏‏‏ خود وظیفه تبلیغ مذهبى‏‏‏ و ارشاد قایل شدند و از این مجرا به مذهبى‏‏‏ جهانى‏‏‏ تبدیل شدند. ساختار جامعه بر پایه کاست‏ها (صنف‏ها‏) در نظام‏هاى‏‏‏ گذشته را این دو مذهب جهانى‏‏‏ شده، در جوامع زیر سلطه خود حفظ نمودند. به‏ویژه در جوامع مسیحى‏‏‏- فئودالی، ساختار صنفى‏‏‏ جامعه بشدت و با خشونت حفظ شد. اقلیت‏هاى‏‏‏ یهودى‏‏‏ در این جوامع که از دیرباز امکان شرکت در صنوف شناخته شده را نداشتند، بیش‏تر و بیش‏تر به امر بازرگانى‏‏‏ پرداختند. ثروت‏هاى‏‏‏ اندوخته در بازرگانى‏‏‏، براى‏‏‏ یهودیان امکان ایفاى‏‏‏ نقش صرافى‏‏‏ و مالى‏‏‏ را در جامعه بوجود آورد. رشد در موارد بسیارى‏‏‏ برجسته فرهنگى‏‏‏- علمى‏‏‏ و هنرى‏‏‏ میان یهودیان در طول قرون نیز ریشه در موقعیت اجتماعى‏‏‏- اقتصادى‏‏‏ ویژه آن‏ها دارد. چنین موقعیتى‏‏‏ زمینه ایجاد شدن بورژوازى‏‏‏ شهرى‏‏‏ را در جوامع فئوالى‏‏‏ ایجاد مى‏‏‏نمود. قتل عام یهودیان در طول این قرون عمدتاً در جوامع مسیحى‏‏‏- فئودالى‏‏‏، ریشه در تضاد میان نظام حاکم فئودالى‏‏‏ با رشد بورژوازى‏‏‏ شهرى‏‏‏ یهودى‏‏‏ و موقعیت ویژه آن در جهت ایفاى‏‏‏ نقش مالى‏‏‏ پراهمیت در سرنوشت جامعه کاستى‏‏‏ مسیحى‏‏‏- فئودال دارد.

موضوع تنها این نیست که ع سهند، که خود را “مدافع سوسیالیسم علمى‏‏‏‏” قلمداد مى‏‏‏‏سازد، با ترجمه و انتشار این مقاله، کوچک‏ترین گامى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ پیشبرد جنبش سوسیالیستى‏‏‏‏ و حتى‏‏‏‏ دموکراتیک مردم میهن ما بر نداشته است، بلکه او مى‏‏‏کوشد با تحریف واقعیت  جنایاتى‏‏‏‏ که آلمان هیتلرى‏‏‏‏ با به راه انداختن جنگ جهانى‏‏‏‏ دوم علیه بشریت انجام داد، به خیال خود مزه زهرآلود آن را شیرین سازد.

در این جنگ، تجاوزگران نازى‏‏‏‏ با کشتار ٢٠ میلیون از مردم اتحاد شوروى‏‏‏‏، ازجمله قتل عام قریب به ١٢ میلیون اسیر جنگى‏‏‏‏ شوروى‏‏‏‏ در بازداشتگاه‏هاى‏‏‏‏ مرگ هیتلرى‏‏‏‏، با نابودى‏‏‏‏ ٢٠ هزار شهر و روستاى‏‏‏‏ این کشور، با زجرکش کردن شش میلیون یهودى‏‏‏‏، ده‏ها هزار کمونیست‏، سوسیالیست، کولى‏‏‏‏، کودکان، زنان و مردان، بیماران و …، که قربانیان جنایات نژادپرستانه گشتاپو و … بودند، هولناک‏ترین جنایت تاریخى‏‏‏‏ بشرى‏‏‏‏ را به نام خود به ثبت تاریخ و خاطره بشریت رساندند. رژیم فاشیستى‏‏‏‏ نازى‏‏‏‏ها در همه کشورهاى‏‏‏‏ زیر سلطه خود، نظم ضدانسانى‏‏‏‏، نژادپرستانه، غارتگرانه و ضدقانونى‏‏‏‏ برپا نمود تا استثمار انسان فاقد هر نوع حق قانونى‏‏‏‏ را به وسیله انباشت سرمایه بورژوازى‏‏‏‏ بزرگ حاکم آلمان تبدیل سازد. میلیون‏ها انسان همانند برده در کارخانه‏ها و کارگاه‏هاى‏‏‏‏ این کنسرن‏هاى‏‏‏‏ جنگ‏افروز آلمانى‏‏‏‏ تا حد مرگ استثمار شدند.

با چه مجوزى‏‏‏‏ توده‏اى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ صادق اجازه مى‏‏‏‏دهند، چنین تحریف‏هایى‏‏‏‏ در تارنگاشتى‏‏‏‏ انتشار یابد که خود را مدافع “سوسیالیسم علمى‏‏‏‏” مى‏‏‏‏داند؟ و این تارنگاشت را در صف آنانى‏‏‏‏ ردیف بکند که با تحریف واقعیت مى‏‏‏‏خواهند جنایات نازى‏‏‏‏ها را پرده پوشى‏‏‏‏ کرده و آن را پرده ساترى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ جنایات خود سازند؟ چه کسى‏‏‏‏ در برابر این فاجعه پاسخ‏گوست؟

سطور فوق  تنها با این هدف به نگارش در نیامد تا علیه شاید یک “لغزش”، موضع‏گیرى‏‏‏‏ شده باشد. مقاله “پارتنى‏‏‏” از مضمونى‏‏‏ حتى‏‏‏ در این سطح نیز برخودار نیست. هدف، انتقاد به شیوه‏اى‏‏‏ است که در این تارنگاشت پیگیرانه دنبال مى‏‏‏شود و با انتشار مقاله پیش گفته در آن صراحت ضدمارکسیستى‏‏‏- ضدتوده‏اى‏‏‏ آن بشدت برملا شده است: شیوه تاریخ‏نگارى‏‏‏ بورژوایى‏‏‏ ‏ و نژادپرستى‏‏‏‏ مدرن نهفته در پس آن.

اسلوب تاریخ‏نگارى‏‏‏‏ بورژوازى‏‏‏‏

منبع مقاله “پارتنى‏‏‏‏” را “عدالت”، “تاریخ به مثابه معما”، عنوان مى‏‏‏‏کند. در واقع نیز براى‏‏‏‏ اندیشه غیردیالکتیکى‏‏‏‏، براى‏‏‏‏ اندیشه ضد ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏، “تاریخ”، یک معما، یک کلاف سردرگم و نشناخته است. در آن نقش قدرت الهى‏‏‏‏ از دیر باز  – از دوران حاکمیت سحرآمیز خدایان، خداشاهان گذشته، تا دوران کنونى‏‏‏ سایه‏هاى‏‏‏‏ خداوند بر روى‏‏‏‏ زمین، ‏ خداشاه‏هایى‏‏‏ همانند حاکمیت ولایى‏‏‏‏ در ایران و دالى‏‏‏‏لاما که مایل است کرسى‏‏‏‏ خداشاهى‏‏‏‏ خود را دو باره بر سرزمین تبت در جمهورى‏‏‏‏ خلق چین مسلط سازد -   گویا آن “معما”یى‏‏‏‏ است که انسان اندیشمند قادر به درک و شکافتن آن نیست!

سرشت حاکمیت “نژادپرستانه مدرن” که در آن “تکنیک” حاکمیت سرکوبگرانه سرمایه‏دارى‏‏‏‏ دوران افول، در کنار نفش “پاستورال” (شبانى‏‏‏‏- نگهبانى‏‏‏ چوپان از بره‏ها) این حاکمیت براى‏‏‏‏ حفظ سلطه “معنوى‏‏‏‏” (ایدئولوژیک) سرمایه‏دارى‏‏‏‏ جهانى‏‏‏‏شده بر توده‏هاى‏‏‏ زحمتکش، نقش تعیین کننده ایفا مى‏‏‏‏سازد، با هدف بازگرداندن شناخت انسان از شرایط اقتصادى‏‏‏- اجتماعى‏‏‏ حاکم بر سرمایه‏دارى‏‏‏ دوران افول، به دوران پیش از روشنگرى‏‏‏ عملى‏‏‏ مى‏‏‏شود‏، با امید برقرارى‏‏‏‏ مجدد حاکمیت اندیشه رازگونه- عرفانى‏‏‏ بر انسان و از این طریق غیرقابل شناخت شدن علل نابسامانى‏‏‏هاى‏‏‏ اقتصادى‏‏‏- اجتماعى‏‏‏.

بنیادگرایى‏‏‏‏ مذهبى‏‏‏‏، در کنار سیطره سرکوبگرانه نسبت به «خس و خاشاک» و «طبقه فرودست» هم نزد جرج دربلیو بوش و همین طور نزد شخصیتى‏‏‏‏ مانند محمود احمدى‏‏‏‏نژاد، دو ستون سیطره پسامدرن حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏ در دوران کنونى‏‏‏‏ در اندیشه بورژوایى‏‏‏‏ را تشکیل مى‏‏دهد. نقشى‏‏‏‏ که باید هم در پس ابرهاى‏‏‏‏ “الزامات جهانى‏‏‏‏سازى‏‏‏‏” و هم در معماى‏‏‏‏ کرامات “خداوندى‏‏‏‏” و ماوراى‏‏‏‏ طبیعه پنهان نگه داشته شود. وظیفه “چاه چمران” و یا “زیارتگاه مریم” در غرب فرانسه که امسال پاپ اعظم کاتولیک هم به زیارت آن رفت، و هم “کوه مقدس” در تبت که باید بودایى‏‏‏‏ها سینه‏کش بر روى‏‏‏ زمین به طواف آن بروند، همگى‏‏‏ وظیفه برپاداشتن شرایط چنین سلطه “معنوى‏‏‏” (ایدئولوژیک) بنیادگرایى‏‏‏ مذهبى‏‏‏ را به عنوان یکى‏‏‏ از ارکان حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏ دوران افول ایفا مى‏‏‏کنند!

تاریخ‏نگارى‏‏‏‏ اندیشه دوران ماقبل ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏، که گویا تارنگاشت “عدالت” مدعى‏ مدافع “سوسیالیسم علمى‏‏‏‏” مى‏‏‏‏خواهد آن را با شیوه ضمنى‏‏‏‏ «که … تاثیر آن را دو چندان مى‏‏‏‏کند» به توده‏اى‏‏‏‏ها القا سازد، ابزار تبلیغات انواع سازمان‏هاى‏‏‏‏ جاسوسى‏‏‏‏ و “کارخانه‏هاى‏‏‏‏ فکر” امپریالیستى‏‏‏‏ را تشکیل مى‏‏‏‏دهد. سکوت تارنگاشت “عدالت” و عدم معرفى‏‏‏‏ تعلق منبع انتشار مقاله به کدام موسسه، سکوتى‏‏‏‏ گویاست؛ این ظاهراً راز سر به مهر دولتى‏‏‏‏ است که “عدالت” اعلام تعلق آن به کدام جریان تبلیغاتى‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏ را صلاح نمى‏‏‏داند!

کفلر در بخش هشتم کتاب خود که در روزهاى‏‏‏‏ آینده در “توده‏اى‏‏‏‏ها” انتشار خواهد یافت، تفاوت ماهوى‏‏‏‏ میان برداشت ماتریالیسم تاریخى‏‏‏‏ از “وقایع‏‏نگارى‏‏‏‏” توصیف‏گرانهِ‏ بورژوازى‏‏‏‏ که به آن نام “تاریخ‏نگارى‏‏‏‏” نیز داده‏اند را نشان مى‏‏‏‏دهد و مستدل مى‏‏‏‏سازد. او در آنجا ازجمله از قرار داشتن شیوه تاریخ‏نگارى‏‏‏‏ بر پایه ماتریالیسم مکانیکى‏‏‏‏ نیز پرده برمى‏‏‏‏دارد و به اثبات مى‏‏‏‏رساند که «لااقل خویشاوندى‏‏‏‏ دارد با شیوه پژوهش “بورژوایى‏‏‏‏” از تاریخ». این شیوه «الزاماً ظاهر درک نشده “واقعیت امر” را تشکیل مى‏‏‏‏دهد. محدود ساختن تاریخ‏نگارى‏‏‏‏ تنها به جمع‏‏آورى‏‏‏‏ و برشمردن مشخصات واقعیت امر، توضیح روند تاریخ نیست، بلکه وقایع‏نامه است. تاریخ در تناسب با وقایع‏نامه تقریباَ داراى‏‏‏‏ همان نسبت است که ردیف اعداد [یک، دو سه ...] با جبر نسبت دارد.»

شیوه نقل‏قول‏ها از مطالب متفاوت و ردیف کردن آن‏ها به دنبال هم در “عدالت”، که به شیوه معمول براى‏‏ به اصطلاح ابرازنظر در باره نوشتارها و مواضع دیگران در آن تبدیل شده است، شیوه براى‏‏‏ بررسى‏‏‏ و پژوهش اندیشه‏هاى‏‏‏ مطرح شده، یعنى‏‏‏ نشان دادن «بهم‏پیوستگى‏‏‏- بهم‏تنیدگى‏‏‏ درونى‏‏‏» در اندیشه و نکات نقل شده، در ارتباط با کلیت نوشتارها نیست. این شیوه، شیوه “پرونده سازى‏‏‏” است که زنده‏یاد طبرى‏‏‏ آن را در “یاداشت‏ها و نوشته‏هاى‏‏‏ فلسفى‏‏‏ و اجتماعى‏‏‏” به عنوان شیوه ضد مارکسیستى‏‏‏- ضدتوده‏اى‏‏‏ مردود مى‏‏‏داند و اکنون به شیوه معمول پرونده‏سازى‏‏‏ها در بیدادگاه‏هاى‏‏‏ نظام ولایى‏‏‏ حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏ مافییایى‏‏‏ در ایران تبدیل شده است. شیوه معمول شده در تارنگاشت “عدالت”، نسخه‏بردارى‏‏‏ از شیوه معمول در این بیدادگاهاست و ارتباطى‏‏‏ به بررسى‏‏‏ تاریخى‏‏‏ نظرها و پدیده‏ها ندارد!

کفلر با اشاره به موضع‏گیرى‏‏‏‏ انگلس نسبت به شیوه تاریخ‏نگارى‏‏‏‏ بورژوازى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏نویسد: «… باوجود پوشاندن لباس انقلابى‏‏‏‏ بر محتوا، شیوه نگرش، شیوه‏اى‏‏‏‏ مکانیکى‏‏‏‏ است و در نتیجه، با باقى‏‏‏‏ماندن در سطحِ بى‏‏‏‏واسطهِ پدیده همراه است. انگلس به مزاح به این لباس انقلابى‏‏‏‏ اشاره دارد و مى‏‏‏‏نویسد: به جاى‏‏‏‏ آنکه “بهم‏پیوستگى‏‏‏‏- بهم‏تنیدگى‏‏‏‏ درونى‏‏‏‏” تاریخ نشان داده شود که باید از طریق نشان دادن رابطه “اوضاع اجتماعى‏‏‏‏” با “تئورى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ سیاسى‏‏‏‏- مذهبى‏‏‏‏ که احزاب مى‏‏‏‏کوشند توسط آن‏ها مواضع [طبقاتى‏‏‏‏] خود را تعیین کنند”، عملى‏‏‏‏ شود، براى‏‏‏‏ تاریخ‏نگارانى‏‏‏‏ از زمره تسیمران “تنها سرکوبگران و سرکوب‏شوندگان، بدها و خوب‏ها” وجود دارند.» کفلر سپس با اشاره به نظر منفى‏‏‏‏ مارکس در باره شیوه «نظاره‏گر ظاهربین» که تنها به نظاره کردن «ظاهرامر» و ظاهر “اسناد” قناعت مى‏‏‏کند، مى‏‏‏‏نویسد: «… به گفته مارکس، حرکتِ حتى‏‏‏‏ بى‏‏‏‏پایه و اساس در جریان بررسى‏‏‏‏ موضوع، به برداشت “دیالکتیکى‏‏‏‏” نزدیک‏تر است از اسلوب نظاره کردن “موجه” سطح. اسلوبى‏‏‏‏ با این حسن که براى‏‏‏‏ هر شاگرد کلاس اول قابل فهم است و هر تاریخ‏نگار جنجالى‏‏‏‏ متکى‏‏‏‏ به “اسناد و مدارک” را با شادى‏‏‏‏ روبرو مى‏‏‏‏سازد.»

آنچه که مایکل پارنتى‏‏‏‏ در مقاله “تاریخ به مثابه معما” به رشته تحریر درآورده است که جز ردیف کردن “اسناد” کلیساى‏‏‏‏ کاتولیک، این دستگاه حاکمیت “مسیحى‏‏‏‏- فئودالیسم” گذشته و مدافع نظام غارتگر سرمایه‏دارى‏‏ مافیایى‏‏ امپریالیستى‏‏ امروز نیست، و ع سهند آن را “جسورانه” و در “آزادى‏‏‏‏” کامل‌ ترجمه کرده و در تارنگاشت “عدالت” منتشر نموده است، جز ارایه یک «وقایع‏نامه» ناقص نیست و ارزش بازبینى‏‏‏‏ ندارد و باید تنها هدف شرم‏آور و اسلوب ضددیالکتیکى‏‏‏ آن نشان داده مى‏‏‏‏شد.