مقاله شماره ٣۴ (٢۴ بهمن ١٣٨٨)

رفیق گرامى‏‏‏‏‏‏ خاورى‏‏‏‏‏‏!

بدون تردید پاسخ پرهیجان خود را به بابک امیرخسروى‏‏‏‏‏‏ بخاطر دارید که خواستار انتقال مرکز حزب به غرب شده بود؟!

شما دست رد به سینه این خواست گذاشتید، اما روند زندگى‏‏‏‏‏‏ که در شکل گرفتن آن اشتباه‏هاى‏‏‏‏‏ “ما” نیز نقش نه چندان کوچکى‏‏‏‏‏ داشتند، زندگى‏‏‏‏‏ در غرب را به “ما” تحمیل کرد. اکنون که به گفتگوهاى‏‏‏‏‏‏ آن روز در جلسه “کمیته برون مرزى‏‏‏‏‏‏” مى‏‏‏‏‏‏اندیشم که در کنار شما قرار داشتم، احساس غریبى‏‏‏‏‏‏ فرامى‏‏‏‏‏‏گیردم و از خود مى‏‏‏‏‏‏پرسم، چیره شدن «ایدئولوژى‏‏‏‏‏‏زدایى‏‏‏‏‏‏ که نامى‏‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏‏ مارکسیسم‏زدایى‏‏‏‏‏‏» است بر حزب توده ایران، پیامد انتقال مرکز حزب به غرب بود؟ البته پاسخ منفى‏‏‏‏‏‏ است.

به شهادت مواضع قاطع و روشن و انقلابى‏‏‏‏‏‏ احزاب کارگرى‏‏‏‏‏‏ بى‏‏‏‏‏‏شمارى‏‏‏‏‏‏ در “غرب” که سرسوزنى‏‏‏‏‏‏ از مواضع علمى‏‏‏‏‏‏ اندیشه مارکس، انگلس، لنین و دیگر اندیشه‏پردازان راه بهروزى‏‏‏‏ طبقه کارگر عدول نکردند، پاسخ پرسش پیش گفته منفى‏‏‏‏‏‏ است.

حزب توده ایران، با داشتن سابقه تاریخى‏‏‏‏‏‏ و مبارزاتى‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏‏ برجسته‏، با برخوردار بودن از سنت فرهیخته فرهنگ ملى‏‏‏‏ و مارکسیستى‏‏‏‏- توده‏اى‏‏ مى‏‏‏‏‏‏توانست و قاعدتاً مى‏‏‏‏‏‏بایستى‏‏‏‏‏‏ در جرگه این احزاب جاى‏‏‏‏‏‏ داشته باشد، یکى‏‏‏‏‏‏ از پابرجاترین آن‏ها و نمونه براى‏‏‏‏‏‏ دیگران باشد!

چرا باید حزب توده ایران در شرایط ایجاد شدن خیزش انقلابى‏‏‏‏‏‏ مردم میهن ما در دوران کنونى‏‏‏‏‏‏، دچار عملگرایى‏‏‏‏‏‏ غیرمستدل و نحیف گشته و خواستار موکول کردن طرح و مبارزه براى‏‏‏‏‏‏ خواست‏هاى‏‏‏‏‏‏ طبقه کارگر که از منافع کل جامعه دفاع مى‏‏‏‏‏‏کند (مانیفست کمونیستى‏‏‏‏)، به آینده‏اى‏‏‏‏ نامعلوم‏‏ ‏شود؟ خواستار تعدیل دستاوردهاى‏‏‏‏‏‏ انقلاب بهمن در تثبیت راه رشد غیرسرمایه‏دارى‏‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏‏ ایران باشد و هم‏صدا با دیگر جریان‏هاى‏‏‏‏‏‏ انحرافى‏‏‏‏‏‏ مانند “راه توده”- پیک نت، خواستار مکتوم گذاشتن خواست‏ها و منافع طبقاتى‏‏‏‏‏‏ طبقه کارگر در ایران ‏گردد؟ ریشه این فاجعه را باید در چه چیزى‏‏‏‏‏ جستجو کرد؟

در نوشتار مفصل “سپاه پاسداران و تاملى‏‏‏‏‏ بر نقش بورژوازى‏‏‏‏‏ بورکراتیک و پیامدهاى‏‏‏‏‏ تسلط آن بر اقتصاد ایران” (”نامه مردم” شماره ٨٣١، ١۶ آذر ١٣٨٨) که مى‏‏‏‏‏خواهد براى‏‏‏‏ مبارزان، خط‏مشى‏‏‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏ حزب طبقه کارگر ایران را در شرایط‏‏ خیزش انقلابى‏‏‏‏‏‏ مردم ترسیم کند، هیچ استدلالى‏‏‏‏‏‏ مطرح نمى‏‏‏‏‏‏گردد که بتوان متکى‏‏‏‏ بر آن، خواست «موکول» کردن «حل دیگر تضادهاى‏‏‏‏‏‏ سیاسى‏‏‏‏‏‏- اقتصادى‏‏‏‏‏‏ ما بین طبقات کشورمان به مراحل بعدى‏‏‏‏‏‏» را حتى‏‏‏‏‏ توجیه نمود.

على‏‏‏‏‏‏ خدایى‏‏‏‏‏‏ که مخالف طرح مساله‏هاى‏‏‏‏‏‏ «طبقاتى‏‏‏‏‏‏» مى‏‏‏‏‏‏شود و آن‏ها را «درس پس دادن مدرسه‏اى‏‏‏‏‏‏» مى‏‏‏‏‏‏نامد که گویا کار را به ایجاد «تفرقه» در صفوف مردم مى‏‏‏‏‏کشاند و مدعى‏‏‏‏‏ است که دفاع از منافع طبقه کارگر، «لااقل آب در هاون کوبیدن» مى‏‏‏‏‏باشد، درسى‏‏‏‏‏‏ را پس مى‏‏‏‏‏‏دهد که در سفر چندین ماهه خود به آمریکا آموخته است. نباید طرح همین خواست‏ها و پاى‏‏‏‏‏‏فشردن بر همین برنامه مشکوک را در “نامه مردم” نیز پیامد سفرى‏‏‏‏ به ایالات متحده آمریکا ارزیابى‏‏‏‏ کرد که علیرغم مخالفت شما، زنده یاد حمید صفرى‏‏‏‏‏‏ پیش از برگزارى‏‏‏‏ “کنگره سوم حزب” به آمریکا داشت و سوغاتى‏‏‏‏ آن براى‏‏‏‏ کنگره خواست حذف “مارکسیسم” از اساسنامه حزب بود؟

رفیق خاورى‏‏‏‏‏ گرامى‏‏‏‏‏، تردید ندارم که شما از پیامد تفاوت ماهوى‏‏‏‏ میان طرح هم‏زمان خواست‏ها و منافع طبقه کارگر و خواست برخوردارى‏‏‏‏ از آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ دموکراتیک و قانونى‏‏‏ در خیزش انقلابى‏‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏‏ مردم، یا تنهـا طرح مساله آزادى‏‏‏‏‏ اطلاع دارید. اجازه دهید این تفاوت را یک بار با هم مرور کنیم:

١- هیچ حزب و نیروى‏‏‏‏‏ دیگرى‏‏‏‏‏ به  جز حزب توده ایران وجود ندارد که مدعى‏‏‏‏‏ باشد که “حزب طبقه کارگر” بوده و طرح خواست‏هاى‏‏‏‏‏ زحمتکشان شهر و روستا و دفاع از آن‏ها را وظیفه خود مى‏‏‏داند. به طریق اولى‏‏‏‏‏ هیچ نیروى‏‏‏‏‏ دیگرى‏‏‏‏‏ هم به این امر مهم براى‏‏‏‏‏ زحمتکشان نمى‏‏‏‏‏پردازد. این امر یک واقعیت است؛

٢- واقعیت آنست که نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ و همه مدافعان‏ آن، وظیفه اصلى‏‏‏‏‏ خود را توجیه و تحمیق طبقه کارگر مى‏‏‏‏‏دانند و مایلند به زحمتکشان القا کنند که نابسامانى‏‏‏‏‏ وضع زندگى‏‏‏‏شان، امرى‏‏‏‏‏ طبیعى‏‏‏‏‏ و “مشیتى‏‏‏‏‏ الهى‏‏‏‏‏” است که باید به آن تن دهند. برخى‏‏‏‏ از حاکمان از دیرباز حکومت خود را ودیعه الهى‏‏ نامیده و کارگران را به اجر آخرت حواله مى‏‏‏‏‏دهند، و نمایندگان نولیبرال بورژوازى‏‏‏‏‏ مدعى‏‏‏‏ آنند که خود کارگر مسئول بیکارى‏‏‏‏‏ و فقر گریبانگیرش است، زیرا براى‏‏‏‏ بالابردن درجه مهارت خود نمى‏‏‏‏کوشد. نکته‏اى‏‏‏‏ که در نوشتار “نامه مردم” در شماره پیش گفته به‏مناسبت بیستمین سالگرد تصویب قانون کار در ایران نیز تبلور یافته است؛

٣- دفاع از منافع طبقه کارگر در دو سطح ممکن و ضرورى‏‏‏‏‏ است. سطح مطالباتى‏‏‏‏‏ و سطح طبقاتى‏‏‏‏‏.

سطح مطالباتى‏‏‏‏- دموکراتیک‏ که مبارزه براى‏‏‏‏‏ دستیابى‏‏‏‏‏ به آن، وظیفه عمده سندیکاهاى‏‏‏‏‏ کارگرى‏‏‏‏‏ را تشکیل مى‏‏‏‏‏دهد و باید در آن از استقلال عمل برخودار باشند، از پشتیبانى‏‏‏‏‏ کامل حزب طبقه کارگر برخودار است. این پشتیبانى‏‏‏‏ اما تنهـا وظیفه این حزب نیست. در نوشتار پیش گفته، “نامه مردم”، دفاع بجا از قانون کار را به سطح دفاع از مطالبات صنفى‏‏‏‏ محدود مى‏‏‏‏کند.

پیامد محدود ساختن وظیفه حزب به این سطح، تبدیل حزب به سندیکاست. در بهترین حالت تبدیل حزب به حزب کارگرى‏‏‏‏‏ غیرانقلابى‏‏‏‏‏ است، به یک حزب رفرمیست، تبدیل حزب به حزب سوسیال دموکرات است.

بدون تردید برنامه ارتجاع داخلى‏‏‏‏‏ و جهانى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران، ضمن ایجاد پراکندگى‏‏‏‏ نظرى‏‏‏‏ و سازمانى‏‏‏‏ در آن، تبدیل ساختن آن به چنین حزب کارگرى‏‏‏‏‏ است، به حزب سوسیال دموکراتى‏‏‏‏‏ است که از آن «ایدئولوژى‏‏‏‏‏زدایى‏‏‏‏‏ که نامى‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ مارکسیسم‏زدایى‏‏‏‏‏» است، بعمل آمده است.

“نامه مردم” در مقاله پیش گفته به‏درستى‏‏‏‏ به لاطائلات یکى‏‏‏‏ از نمایندگان نولیبرال سرمایه‏دارى‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏ در حاکمیت ج ا ایران پاسخ‏ مى‏‏‏‏دهد و آن‏ها را افشا مى‏‏‏‏سازد، اما انتقاد خود را به انتقاد به نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏ ارتقا نداده و آن را به سطح “انتقاد اقتصاد سیاسى‏‏‏‏” نمى‏‏‏‏رساند. باقى‏‏‏ ماندن اندیشه افشاگر در توضیح علل نابسامانى‏‏‏هاى‏‏‏ اقتصادى‏‏‏- اجتماعى‏‏‏ در یک کشور سرمایه‏دارى‏‏‏ در زیر مرز نظریات مارکس در “انتقاد اقتصاد سیاسى‏‏‏” (که مضمون اثر دورانساز مارکس، “سرمایه” را تشکیل مى‏‏‏دهد)، به معناى‏‏‏ گرفتار بودن اندیشه در چنگال ویژگى‏‏‏ حزب‏هاى‏‏‏ رفرمیست و سوسیال دموکرات مى‏‏‏باشد. این هیچ معناى‏‏‏‏ دیگرى‏‏‏‏ ندارد، جز «مارکسیسم‏زدایى‏‏‏‏» از حزب.

عدم طرح مواضع مارکس در “انتقاد اقتصاد سیاسى‏‏‏‏” در نوشتار پیش گفته “نامه مردم”، در نظر طرح شده در این نوشتار درباره ضرورت «موکول کردن» بحث درباره مساله‏هاى‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏‏- اجتماعى‏‏‏‏ به آینده نامعلوم، تبلور مى‏‏‏یابد. این برداشت، همان نظر برنشتین درباره “مبارزه همه چیز است!” از کار درمى‏‏‏آید. پذیرش ابدى‏‏‏ بودن نظام سرمایه‏دارى‏‏‏ و «پایان تاریخ» است. در حالى‏‏‏ که پیش شرط گذار از سرمایه‏دارى‏‏‏، بوجود آمدن آگاهى‏‏‏ طبقاتى‏‏‏ برپایه تحلیل “سرمایه” و نگرش فراتر از “مبارزه روز” مى‏‏‏باشد. نظر و موضع لنین در این رابطه در سطور زیر ارایه مى‏‏‏‏شود.

چنین سیاستى‏‏‏‏، تبدیل حزب انقلابى‏‏‏‏ طبقه کارگر به یک سندیکاى‏‏‏‏ کارگرى‏‏‏‏ است، تبدیل حزب توده ایران به حزب رفرمیست سوسیال دموکرات است، همانند حزب کار انگلستان که پایتخت آن اکنون، آن “غرب”ى‏‏‏‏ است که بابک امیرخسروى‏‏‏‏ خواستار انتقال مرکز حزب به آنجا بود؛

۴- سرشت “انقلابى‏‏‏‏‏” حزب مارکسیستى‏‏‏‏‏ طبقه کارگر، برخلاف ادعاى‏‏‏‏‏ دشمنان آن، توطئه‏گرى‏‏‏‏‏ و ایجاد فتنه و … نیست. سرشت انقلابى‏‏‏‏‏ حزب طبقه کارگر در این امر نهفته است که همزمان مدافع منافع مطالباتى‏‏‏‏ و مدافع منافع دورنمایى‏‏‏‏‏ و آتى‏‏‏‏‏ جنبش کارگرى‏‏‏‏ بوده‏، این موضع انقلابى‏‏‏‏ را بر خلاف حزب‏هاى‏‏‏‏ رفرمیستى‏‏‏‏ کارگرى‏‏‏‏ اعلام و ضرورت آن را توضیح داده و مستدل مى‏‏‏‏سازد. از این طریق سطح آگاهى‏‏‏‏‏ کارگران را از سطح آگاهى‏‏‏‏‏ مطالباتى‏‏‏‏- دموکراتیک‏ فرد کارگر، به سطح آگاهى‏‏‏‏‏ طبقاتى‏‏‏‏‏ کارگران به مثابه یک طبقه ارتقا مى‏‏‏‏دهد. طبقه‏اى‏‏‏‏‏ که تنها طبقه‏اى‏‏‏‏‏ است که منافع آن براى‏‏‏‏‏ گذار از سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ با منافع آتى‏‏‏‏‏ کل جامعه در هم‏خوانى‏‏‏‏‏ و هم‏نوایى‏‏‏‏‏ قرار دارد.

بحران ساختارى‏‏‏‏ نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏ در جهان، بحران محیط زیست ناشى‏‏‏‏ از آن، شکاف تعمیق‏یابنده میان فقر و ثروت در جهان، توسعه بیکارى‏‏‏‏ و بى‏‏‏‏خانمانى‏‏‏‏ صدها میلیون انسان در جهان، جنگ و خرابى‏‏‏‏ و تروریسم، جملگى‏‏‏‏ ناشى‏‏‏‏ از سرشت استثمارگرانه و ضدبشرى‏‏‏‏ نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏ هستند و وجود انطباق منافع کارگران و کل جامعه را براى‏‏‏‏ گذار از سرمایه‏دارى‏‏‏‏ مستدل ساخته و سرشت انقلابى‏‏‏‏ طبقه کارگر را به نمایش مى‏‏‏‏گذارند. دسترسى‏‏‏‏ به این آگاهى‏‏‏‏، بدون طرح مواضع مارکسیستى‏‏‏‏ توضیح داده شده در “انتقاد اقتصاد سیاسى‏‏‏‏” ممکن نیست.

لنین در “چه باید کرد”، انتقال این آگاهى‏‏‏‏ را در ارتباط با «تجربه زندگى‏‏‏‏‏ سیاسى‏‏‏‏‏» طبقه کارگر ممکن مى‏‏‏‏داند و بحث تئوریک و جزوه نویسى‏‏‏‏‏ را که مى‏‏‏‏تواند براى‏‏‏‏ برخى‏‏‏‏ها «خسته کننده» باشد، کافى‏‏‏‏ نمى‏‏‏‏داند. او مى‏‏‏‏‏نویسد این وظیفه را باید با «افشاى‏‏‏‏‏ زنده اعمالى‏‏‏‏‏ که درست همین حالا [تکیه از نگارنده] از دولت ما و طبقات فرمانرواى‏‏‏‏‏ ما در کلیه شئون زندگى‏‏‏‏‏ سرمى‏‏‏‏‏زند» عملى‏‏‏‏‏ ساخت [به نقل از "سیماى‏‏‏‏‏ مردمى‏‏‏‏‏ ..." ص ٣٨].

با تکیه به این نظر روشن و با صراحت لنین است که ضرورى‏‏‏ مى‏‏بود که در نوشتار “نامه مردم” درباره بیستمین سالگرد قانون کار، برنامه نقض این قانون توسط سرمایه‏دارى‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏ حاکم، در هماهنگى‏‏‏‏ با سرشت صورتبندى‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏‏- اجتماعى‏‏‏‏ نظام نشان داده شود و این افشاگرى‏‏‏ به آینده نامعلوم «موکول» نگردد. باید در این نوشتار رابطه میان استثمار کارگر توسط سرمایه‏دار که در برنامه نقض قانون کار تظاهر مى‏‏‏‏کند، با سرشت استثمارگرانه نظام “اقتصاد بازار” حاکم بر ایران تبلور مى‏‏‏یافت. با اتخاذ چنین موضعى‏‏‏ اما “نامه مردم” دیگر نمى‏‏‏توانست در نوشتار “سپاه پاسداران و تاملى‏‏‏ …” خواستار برقرارى‏‏‏ «… موازین نظامى‏‏‏ دموکراتیک و آزاد …» باشد که بیان مضمون مورد نظر مداحان “اقتصاد بازار” از نظام سرمایه‏دارى‏‏‏ است! نظامى‏‏‏ که گویا «بدور از خشونت و سرکوب حکومتى‏‏‏» است. آیا توصیفى‏‏‏ گویاتر، اما در سطح و غیرواقعى‏‏‏، از نظام غارت و استثمارگر سرمایه‏دارى‏‏‏ در “نامه مردم”، ارگان حزب توده ایران، حزب طبقه کارگر ایران مى‏‏‏تواند مطرح گردد، تا موضع پوزیتویستى‏‏‏ و تائید آمیز این نشریه را در برابر صورتبندى‏‏‏ اقتصادى‏‏‏- اجتماعى‏‏‏ سرمایه‏دارى‏‏‏ نولیبرال به نمایش بگذارد؟

طرح مواضع افشاگرانه مارکسیستى‏‏‏- توده‏اى‏‏‏ براى‏‏‏‏‏ تربیت کارگران، روشنفکران انقلابى‏‏‏‏ و دیگر مدافعان جنبش کارگرى‏‏‏‏‏ در دوران‏هاى‏‏‏‏‏ غیرانقلابى‏‏‏‏‏ ضرورى‏‏‏‏‏ است، این ضرورت در دوران‏هاى‏‏‏‏‏ خیزش انقلابى‏‏‏‏‏ به صد چندان اهمیت دست مى‏‏‏‏‏یابد. زیرا درست در چنین دوران‏هایى‏‏‏‏‏ است که طبقه و لایه‏هاى‏‏‏‏‏ میانى‏‏‏‏‏ حاکم بر جامعه مى‏‏‏‏‏کوشند تغییرات انقلابى‏‏‏‏‏ در راه را به آن سطحى‏‏‏‏‏ محدود سازند که مناسب‏ترین سطح براى‏‏‏‏‏ حفظ منافع آن‏ها مى‏‏‏‏‏باشد.

خواست “آزادى‏‏‏‏‏” که پیگیرترین مدافع آن در همه دوران‏هاى‏‏‏‏ گذشته در ایران، حزب توده ایران و طبقه کارگر و دیگر لایه‏هاى‏‏‏‏‏ زحمتکشان بوده و هستند، در دوران کنونى‏‏‏‏‏ از این‏رو به تنها خواست لایه‏هاى‏‏‏‏‏ سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏، ازجمله و به‏ویژه در خارج از کشور تبدیل شده است، زیرا آن‏ها مى‏‏‏‏خواهند مضمون آزادى‏‏‏‏ را مترادف با “آزادى‏‏‏‏ اقتصاد بازار” تفهیم کرده و آن را به مبارزان و مردم القا نمایند، تا بتوانند از این طریق خواست خیزش انقلابى‏‏‏‏ مردم را به آن محدود سازند. مى‏‏‏‏خواهند ثبات نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏ نولیبرالى‏‏‏‏ حاکم در کشور را تضمین کنند. مى‏‏‏‏خواهند به‏مثابه متحدان طبیعى‏‏‏‏ امپریالیسم، حاکمیت خود را بر کشور برقرار سازند. مى‏‏‏‏خواهند «دیکتاتورى‏‏‏‏ مذهبى‏‏‏‏ را با دیکتاتورى‏‏‏‏ لائیک گذشته» جایگزین سازند.

ازاین‏رو رسانه‏هاى‏‏‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏‏‏ مانند بى‏‏‏‏‏بى‏‏‏‏‏سى‏‏‏‏‏، تلویزیون صداى‏‏‏‏‏ آمریکا، رادیو فردا و … براى‏‏‏‏‏ “آزادى‏‏‏‏‏” و “حقوق بشر” پستان به تنور مى‏‏‏‏‏چسبانند و خود را حامى‏‏‏‏‏ خواست خیزش انقلابى‏‏‏‏‏ مردم مى‏‏‏‏‏نمایانند، زیرا با محدود ساختن خواست مردم به خواست قانونى‏‏‏، محقانه و واقع‏بینانه “آزادى‏‏‏‏‏”، خطر گذار از نظام غارتگر، رآنت‏خوار و مافیایى‏‏‏‏‏ سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ حاکم بر ایران برطرف و یا لااقل محدود مى‏‏‏‏‏گردد. آنوقت کافى‏‏‏‏‏ است یک جابجایى‏‏‏‏‏ در رهبرى‏‏‏‏ حاکمیت بوقوع بپیوند و افراد و شخصیت‏ها جابجا شوند.

دعوت مسئول‏هاى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران به این یا آن “کنفرانس” و نشست اپوزیسیون راست و “چپ”، اپوزیسیون سلطنت‏طلب تا جمهورى‏‏‏‏‏خواه در خارج از کشور، آنجا که عملى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏شود، درست با این هدف عملى‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏شود که حزب طبقه کارگر بـه‏ویـژه در شرایط انقلابى‏‏‏‏‏ حاکم کلمه‏اى‏‏‏‏‏ از منافع آتى‏‏‏‏‏ طبقه کارگر بر زبان نراند، به وظیفه سوسیالیستى‏‏‏‏ حزب عمل نکند. از دستاوردهاى‏‏‏‏ مترقى‏‏‏‏ قانون اساسى‏‏‏‏ بیرون آمده از دل انقلاب بزرگ بهمن ۵٧ دفاع نکند.

سکوت “نامه مردم” و دیگر ارگان‏هاى‏‏‏‏ رسمى‏‏‏‏ حزب  توده ایران درباره دفاع میرحسین موسوى‏‏‏‏ از اصل‏هاى‏‏‏‏ ۴٣ و ۴۴ قانون اساسى‏‏‏‏ و تائید گذرا و بدون استدلال و لذا صورى‏‏‏ اعلامیه ١٣ دیماه کمیته مرکزى‏‏‏ از «محتواى‏‏‏ کلى‏‏‏» بیانیه شماره ١٧ نامبرده، چه معنایى‏‏‏‏ جز قرار داشتن در کنار راست‏ترین محافل اپوزیسیون خارج از کشور دارد؟

حدس زدن درباره درجه خوشحالى‏‏‏‏‏ آن‏ها از «موکول» کردن طرح این خواست‏ها به آینده نامعلوم توسط حزب توده ایران، مشکل نیست! “نامه مردم”، چنانکه “راه توده”- پیک نت، که دست در دست هم به مجرى‏‏‏‏‏ خواست اپوزیسیون سطلنت‏طلب و … تبدیل شده‏اند، آگاهانه و یا ناآگاهانه، به مدافعان خواست و مدافعان خط‏مشى‏‏‏‏ ارتجاع داخلى‏‏‏‏‏ و خارجى‏‏‏‏‏ تبدیل شده‏اند. آیا این است آنچه که شما مایل بودید با مخالفت با انتقال مرکز حزب به “غرب” تحقق نیابد؟ آیا این باید سرنوشت حزب به “غرب” نقل مکان کرده باشد؟

رفیق گرامى‏‏‏‏‏ خاورى‏‏‏‏‏، درست در شرایط انقلابى‏‏‏‏‏ است که باید حزب طبقه کارگر با وفادارى‏‏‏‏‏ به وظیفه خود در پیوند زدن میان مطالبات دموکراتیک و روز با طرح خواست و منافع آتى‏‏‏‏‏ طبقه کارگر که منافع کل جنبش اجتماعى‏‏‏‏ را متبلور مى‏‏‏سازد، از محدود شدن و انحراف خیزش انقلابى‏‏‏‏‏ ممانعت به عمل آورده و براى‏‏ تعمیق آن پیگیرانه بکوشد.

اهمیت و ضرورت شرکت طبقه کارگر و دیگر زحمتکشان شهر و روستا و لایه‏هاى‏‏‏ زیردست و پائینى‏‏‏ جامعه در خیزش انقلابى‏‏‏ کنونى‏‏‏ مردم، به عنوان پیش‏شرط براى‏‏ پیروزى‏‏‏ نهایى‏‏‏ آن، و همچنین پرسش درباره علل کنار ماندن این نیرو از صحنه مبارزاتى‏‏‏، خود را حتى‏‏‏ به “بحث” در رسانه‏هاى‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏ نیز تحمیل کرده است. حتى‏‏ در تلویزیون صداى‏‏‏ آمریکا از نظریه‏پردازان دعوت شده نیز در این‏باره پرسش بعمل مى‏‏‏آید. در اعلامیه ١٣ دیماه کمیته مرکزى‏‏‏ حزب توده ایران نیز به طور ضمنى‏‏‏ و نه استدلالى‏‏‏ درباره نقش طبقه کارگر در تحولات اجتماعى‏‏‏ اشاره بعمل آمده و نقش آن براى‏‏‏ «تقویت فشار بر رژیم استبدادى‏‏‏ حاکم» ضرورى‏‏‏ شناخته شده است. در آنجا «تقویت صفوف جنبش از طریق ارتباط تنگاتنگ جنبش کارگرى‏‏‏ و زحمتکشان با …»  طلب مى‏‏‏شود.

طرح این نکات نشان این واقعیت است که بدون حضور فعال و خلاق طبقه کارگر و زحمتکشان شهر و روستا، دورنماى‏‏‏ خیزش انقلابى‏‏‏ مردم ناروشن باقى‏‏‏ مى‏‏‏ماند. اما جلب طبقه کارگر توسط حزب توده ایران به مبارزه انقلابى‏‏‏ تنها با طرح شعار “آزادى‏‏‏” با مضمون لیبرالى‏‏‏ و «موازین نظامى‏ دموکراتیک و آزاد» (”نامه مردم”) به مفهوم آنچه در “بازار آزاد” مطرح است و نهایتاً دفاع از “حقوق بشر” با درونمایه آمریکایى‏‏‏ و به‏ویژه در هماهنگى‏‏‏ با محافل سلطنت‏طلب و رسانه‏هاى‏‏‏ امپریالیستى‏‏‏ ممکن نیست. براى‏‏‏ دستیابى‏‏‏ به این آماج مردمى‏‏‏ باید کوشید در روندى‏‏‏ مستمر و همواره، سطح آگاهى‏‏‏ کارگر را به سطح آگاهى‏‏‏ طبقاتى‏‏‏ ارتقا داد. دسترسى‏‏‏ به این هدف جز با پیوند زدن همواره، به قول لنین «درست همین حالا»، میان خواست‏هاى‏‏‏ مطالباتى‏‏‏- دموکراتیک- آنى‏‏‏ با خواست‏هاى‏‏‏ سوسیالیستى‏‏‏- آتى‏‏‏ طبقه کارگر ممکن نخواهد شد.

جوانشیر در “سیماى‏‏‏‏‏ مردمى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران” و در توضیح “برنامه حداقل کارگرى‏‏‏‏‏” حزب (صفحه ۴٠) مى‏‏‏‏‏نویسد: «برنامه‏هاى‏‏‏‏‏ ما، با این که شعارهاى‏‏‏‏‏ عام و دموکراتیک داشت، هرگز برنامه یک حزب یا جریان بورژوایى‏‏‏‏‏ و خرده‏بورژوایى‏‏‏‏‏ نبود. برنامه حداقل کارگرى‏‏‏‏‏ بود [تکیه از نگارنده]. برنامه‏اى‏‏‏‏‏ بود که وظایف سوسیالیستى‏‏‏‏‏ و دموکراتیک را به طور گسست‏ ناپذیر  - آنطور که لنین توصیه مى‏‏‏‏‏کند -  به هم پیوند مى‏‏‏‏‏داد و جنبش دموکراتیک و ضدامپریالیستى‏‏‏‏‏ عموم خلق را به جلو، به سوى‏‏‏‏‏ نبرد با سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏، به سوى‏‏‏‏‏ سمت‏گیرى‏‏‏‏‏ سوسیالیستى‏‏‏‏‏ هدایت مى‏‏‏‏‏کرد.»

سردرگمى‏‏‏‏ نظرى‏‏‏‏ حاکم درباره وظایف حزب توده ایران نزد مسئول‏هاى‏‏ حزبى‏‏ در دوران کنونى‏، ناشى‏‏‏‏ از انتخاب پرسش‏هاى‏‏‏ نادرستى‏‏‏‏ در آغاز بررسى‏‏‏‏ شرایط حاکم بر کشور مى‏‏‏باشد. برخلاف گذشته و در جریان انقلاب بهمن، اکنون مسئول‏هاى‏‏‏‏ حزبى‏‏‏‏ به تعریف از مضمون خیزش انقلابى‏‏‏‏ کنونى‏‏‏‏ نپرداخته و تعریفى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ آن ارایه نمى‏‏‏‏دهند. “اصلى‏‏‏‏ترین تضاد” در مرحله کنونى‏‏‏‏ براى‏‏‏‏ اندیشه حاکم بر “نامه مردم”، مسئله‏اى‏‏‏‏ نشناخته است. شناخت آن‏ها به شناخت به “عمده‏ترین تضاد” محدود مى‏‏‏‏باشد!

در دوران انقلاب بهمن ۵٧ نیز مسئله آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ دموکراتیک در مرکز خواست‏ها قرار داشت و “تضاد عمده” در جامعه آن روز با نظام سلطنتى‏‏‏‏- ساواکى‏‏‏‏ را تشکیل مى‏‏‏‏داد. اما در عین حال مسئله راه رشد ترقى‏‏‏‏خواهانه کشور پس از پیروزى‏‏‏‏ انقلاب، یعنى‏‏‏‏ مسئله “اصلى‏‏‏‏ترین تضاد”ى‏‏‏‏ که حل آن راهگشاى‏‏‏‏ رشد ترقى‏‏‏‏خواهانه جامعه بود، موضوع اساسى‏‏‏‏ حاکم بر اندیشه مبارزان انقلابى‏‏‏‏ و احزاب بود. مى‏‏توان به نشریات و اسناد حزب توده ایران در آن دوران مراجعه کرد و از آن‏ها آموخت!

در “اعلامیه کمیته مرکزى‏ حزب توده ایران” (١٣ شهریور ١٣۵٧)، درباره «وظایف» روز، حزب موضع خود را چنین بیان مى‏کند: «… در کنار وظایف مربوط به برانداختن رژیم استبدادى‏ [همان مساله "آزادى‏"!]، وظایف مربوط به خارج کردن کشور از بحران سیاسى‏ و اقتصادى‏ و اجتماعى‏، امروز نیز با تمام شدت و حدت مطرح مى‏گردد [همان مساله راه رشد آتى‏ کشور!] … . هدف اساسى‏ جبهه ضددیکتاتورى‏ [و] … دولت ائتلاف ملى‏ [گام برداشتن] … در راه استقلال ملى‏، آزادى‏هاى‏ دموکراتیک، سالم‏سازى‏ اقتصاد و بهبود زندگى‏ مردم … [است].»

در همین یک نمونه نیز مى‏توان به راحتى‏ تشخیص داد، که وظیفه «برانداختن رژیم استبدادى‏» به مثابه “عمده‏ترین تضاد” حاکم بر جامعه در اعلامیه ١٣۵٧ کمیته مرکزى‏، بدون مضمون و یا داراى‏ مضمونى‏ نا روشن و مبهم و به‏یژه مضمونى‏ لیبرالى‏- سوسیال دموکراتیک نیست. هدف آن برقرارى‏ آزادى‏ “ناب” و گویا مافوق طبقاتى‏ نیست، آنطور که در نوشتار “نامه مردم” سال ١٣٨٨ (شماره ٨٣١) تحت عنوان “سپاه پاسداران و تاملى‏ …” مطرح مى‏گردد و مى‏خواهد با حاکم ساختن «موازین نظامى‏ دموکراتیک و آزاد»  ["نـاب" و "مافوق طبقاتى‏"]، گویا به شرایط «بدور از خشونت و سرکوب حکومتى‏» دست یابد تا در آن «احزاب و نیروهاى‏ سیاسى‏ و اجتماعى‏ بتوانند در چهارچوب موازین نظامى‏ دموکراتیک و آزاد فعالیت نمایند [و] … به حل تضادهاى‏ سیاسى‏- اقتصادى‏ مابین طبقات کشورمان …» بپردازند. “نامه مردم” مى‏پندارد مى‏توان در جامعه طبقاتى‏ سرمایه‏دارى‏ به «حل» تضادهاى‏ آشتى‏ناپذیر دست یافت! ارزیابى‏ ناب لیبرالى‏ و سوسیال دموکراتیک “نامه مردم” سال ١٣٨٨، در برابر ارزیابى‏ طبقاتى‏- انقلابى‏ اعلامیه کمیته مرکزى‏ سال ١٣۵٧!!

شکستن گره استبداد، به نظر اعلامیه پیش گفته کمیته مرکزى‏ حزب توده ایران مورخ ١٣ شهریور ١٣۵٧ داراى‏ هدفى‏ روشن و مشخص و تعریف شده است. هدف آن، ‏پایان بخشیدن به وابستگى‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏، سیاسى‏‏‏، نظامى‏‏‏، فرهنگى‏‏‏ و …‏ کشور به‏مثابه زائده‏اى‏‏‏ از نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏ امپریالیستى‏ است. این‏ نکات اساسى‏‏‏ مطرح شده در اعلامیه از درونمایه طبقاتى‏ و مشخص برخودارند و پاسخى‏ هستند ‏ به مساله راه رشد آتى‏‏‏‏ کشور.

اصل‏هاى‏‏‏‏ ۴٣ و ۴۴ قانون اساسى‏‏‏‏ و ساختار سه بخشى‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏‏ مبتنى‏‏‏‏ بر آن، از زیر بوته زائیده نشد، بلکه روند قانونمند این بحث‏ها در میان گردان‏هاى‏‏‏‏ انقلابى‏‏‏‏ بود. نقش حزب توده ایران در این زمینه برجسته‏تر از آن است که باید در این سطور به آن بیش از این پرداخت و اشاره مجدد به “برنامه حداقل کارگرى‏‏‏‏” پیش گفته و مورد نظر زنده‏یاد جوانشیر کافى‏‏‏‏ به نظر مى‏‏‏‏رسد.

پیامد قانونمند سکوت درباره راه رشد آتى‏‏‏‏ کشور در شرایط کنونى‏‏‏ توسط “نامه مردم”، عدم طرح راه رشد غیرسرمایه‏دارى‏‏‏ و دفاع از آن و استدلال براى‏‏‏ ضرورت پایبندى‏‏‏ به این راه رشد و «موکول» ساختن بحث درباره مساله‏هاى‏‏‏‏ اقتصادى‏‏‏‏- اجتماعى‏‏‏‏ (به بیان “نامه مردم” در نوشتار پیش گفته مساله‏هاى‏‏‏‏ «سیاسى‏‏‏‏- اقتصادى‏‏‏‏»!) به آینده نامعلوم، تنها یک چیز مى‏‏‏‏تواند از کار درآید و آن برقرارى‏‏‏‏ حاکمیت “آزادى‏‏‏‏” در “اقتصاد بازار” بر کشور و ایجاد وابستگى‏‏‏ اقتصادى‏‏‏- سیاسى‏‏‏ ایران به امپریالیسم و برقرارى‏‏‏ مجدد وضع نیمه استعمارى‏‏‏ بر شئون کشور و بس!

اگر حزب توده ایران مسئله راه رشد آینده کشور را به موضوع بحث تبدیل نکند و به جانبدارى‏‏‏‏ از آن نزد نیروهاى‏‏‏‏ میهن دوست نشتابد و با تمام نیرو و توان روشنفکرانه و با برخودارى‏‏‏‏ از ارثیه مبارزاتى‏‏‏‏ و فرهنگى‏‏‏‏ فرهیخته گذشته حزب توده ایران به این وظیفه عمل نکند، چه کس دیگرى‏‏‏‏ باید چنین بکند؟ چه کس دیگرى‏‏‏‏ چنین خواهد کرد؟ ذهنیت درباره راه رشد آتى‏‏‏‏ کشور، ذهنیت براى‏‏‏‏ ضرورت انتخاب راه رشد غیرسرمایه‏دارى‏‏‏‏ را چه کس دیگرى‏‏‏‏ مى‏‏‏‏تواند به درون صفوف مبارزان انتقال دهد، جز حزب توده ایران؟ اگر حزب توده ایران در گذشته چنین نکرده بود، آیا اصل‏هاى‏‏‏‏ ۴٣ و ۴۴ قانون اساسى‏‏‏‏ که بخشى‏‏‏‏ از برنامه حزب ما بودند، بعد از پیروزى‏‏‏‏ انقلاب بهمن ۵٧ در قانون اساسى‏‏‏‏ تثبیت مى‏‏‏‏شدند؟

پیامد نقض غیرقانونى‏‏‏‏ این اصل‏ها که با پایمال کردن اصل‏هاى‏‏‏‏ بخش “حقوق ملت” در قانون اساسى‏‏‏‏ ممکن شد، برقرارى‏‏‏‏ حاکمیت سرمایه‏دارى‏‏‏‏ مافیایى‏‏‏‏ بر سرنوشت کشور بود. این حاکمیت اکنون با به ورشکست کشاندن بخش دولتى‏‏‏‏ اقتصاد، امکان رشد و شکوفایى‏‏‏‏ دموکراتیک اقتصاد ملى‏‏‏‏ را نابود کرده است. برکنار ساختن حاکمیت مافیایى‏ سرمایه‏دارى‏ با هدف بوجود آوردن امکان رشد دموکراتیک، تضادى‏‏ است که باید در جریان خیزش انقلابى‏‏ کنونى‏‏ مردم ایران حل گردد و نه چیز دیگرى‏‏!

دست یابى‏ به “آزادى‏” به منظور ایجاد شرایط رشد و شکوفایى‏ دموکراتیک اقتصاد ملى‏ و رفاه اجتماعى‏ ضرورى‏ است، که هدف اعلام شده در اعلامیه پیش گفته سال ١٣۵٧ کمیته مرکزى‏ حزب توده ایران در جریان انقلاب بهمن نیز بود.

اکنون مبارزه حزب ما در شرایطى‏‏‏‏ بس دشوارتر قرار دارد، اما این دشوارى‏‏‏ به معناى‏‏‏ نفى‏‏‏ و لغو وظیفه پایبندى‏‏‏‏ حزب به کوشش براى‏‏‏ برقرارى‏‏‏ پیوند میان خواست‏هاى‏‏‏‏ دمکراتیک و سوسیالیستى‏‏‏‏ طبقه کارگر نیست.

با ترک این مواضع، آگاهانه یا ناآگاهانه، دقیق‏تر، برپایه عملى‏‏‏‏‏ ساختن آموزشى‏‏‏‏‏ که حمید صفرى‏‏‏‏‏ از سفر غیرمجاز خود به آمریکا براى‏‏‏‏‏ حزب توده ایران به ارمغان آورد و مى‏‏‏‏‏خواست با مارکسیسم زدایى‏‏‏‏ رسمى‏‏‏ از حزب آن را به اساسنامه حزب نیز در کنگر سوم وارد سازد، و یا ناآگاهانه و برپایه فقدان بحث شفاف و علمى‏‏‏‏‏- انقلابى‏‏‏‏‏ در حزب و جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏ که با تقسیم توده‏اى‏‏‏‏‏ها به “خودى‏‏‏‏‏” و “غیرخودى‏‏‏‏‏” عملى‏‏‏‏‏ شده است، حزب توده ایران زیر هدایت شما و رفیق امیدوار و مسئول‏هایى‏‏‏‏‏ که شما آن‏ها را موردتائید قرار داده‏اید و سیاست آن‏ها را با اعتبار خود پوشش مى‏‏‏‏‏دهید، به یک حزب سوسیال دموکرات و خادم ثبـات نظام سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏ تبدیل شده است!

دفاع از آزادى‏‏‏‏هاى‏‏‏‏ قانونى‏‏‏‏ ثبت شده در قانون اساسى‏‏‏‏ در دوران کنونى‏‏‏‏ و در جریان خیزش انقلابى‏‏‏‏ مردم، در ارتباط با دفاع از کلیت منافع آنى‏‏‏ و آتى‏‏‏ طبقه کارگر از درونمایه مارکسیستى‏‏‏- توده‏اى‏‏‏ و انقلابى‏‏‏ برخودار مى‏‏‏شود.

تنها برقرارى‏‏‏ پیوند میان “آزادى‏‏‏” با دفاع هم‏زمان از اصل‏هایى‏‏‏‏ که راه رشد غیرسرمایه‏دارى‏‏‏‏ را در ایران مى‏‏‏‏گشایند و همچنین در پیوند با مبارزه هم‏زمان علیه اصل‏هاى‏‏‏‏ واپسگرانه در آن (در وحله نخست اصل “ولایت فقیه” که حزب ما حذف آن را از قانون اساسى‏‏‏‏ در سال ١٣۵٨ و پیش از همه‏پرسى‏‏‏‏ درباره قانون اساسى‏‏‏‏ خواستار شد)، به معناى‏‏‏‏ دفاع پیگیر و انقلابى‏‏‏‏ از منافع آنى‏‏‏ و آتى‏‏‏ طبقه کارگر ایران و دیگر زحمتکشان شهر و روستا، زنان و مردان و روشنفکران و دانشجویان انقلابى‏‏‏‏ و لایه‏هاى‏‏‏‏ میانى‏‏‏‏ و بورژوازى‏‏‏‏ ملى‏‏‏‏ است.

شما که با انتقال مرکز حزب به “غرب” با آن هیجان مخالفت کردید که قطعا به خاطر دارید، چگونه به بازگذاشتن دست حمید صفرى‏‏‏‏ تن دادید و به او امکان دادید برنامه «ایدئولوژى‏‏‏‏‏‏زدایى‏‏‏‏‏‏ که نامى‏‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏‏ مارکسیسم‏زدایى‏‏‏‏‏‏» است را به دستور کار “کنگره سوم حزب” وارد کند که تنها با مقاومت توده‏اى‏‏‏‏‏‏ها در بیرون و درون نشست با شکست روبرو شد. و اکنون باید گفت با شکستى‏‏‏‏‏‏ ظاهرى‏‏‏‏‏‏. زیرا این “پروژه” امپریالیستى‏‏‏‏‏ از پنجره دوباره به حزب بازگشته است. این، همان برنامه «اشغال» حزب از درون است که جوانشیر همانجا برمى‏‏‏‏‏‏شمرد و در ارتباط با «نبرد علیه انحراف‏ها در جنبش کارگرى‏‏‏‏‏‏ ایران» در صفحه ۴۴ مى‏‏‏‏‏‏نویسد: «چنان که مى‏‏‏‏‏‏دانیم، تلاش امپریالیسم جهانى‏‏‏‏‏‏ از ده‏ها سال پیش متوجه آن است که دژ طبقه کارگر را از درون اشغال کند. در کشورهاى‏‏‏‏‏‏ پیشرفته سرمایه‏دارى‏‏‏‏‏‏ این تلاش مدت‏ها پیش  - حتى‏‏‏‏‏‏ از زمان مارکس -  آغاز شده و موفقیت‏هایى‏‏‏‏‏‏ نیز کسب کرده است [که مى‏‏‏‏‏‏توان اکنون به آن بسیارى‏‏‏‏‏‏ افزود]. … در کشورما که امپریالیست‏ها نسبت به آن حساسیت ویژه دارند، کوشش براى‏‏‏‏‏‏ منحرف کردن جنبش کارگرى‏‏‏‏‏‏ از نخستین روز تاسیس حزب در مرکز توجه محافل امپریالیستى‏‏‏‏‏‏ قرار گرفت.»

رفیق گرامى‏‏‏‏‏‏ خاورى‏‏‏‏‏‏، روزى‏‏‏‏‏‏ شما خواستار آن شدید که «باید در اندیشیدن جسارت داشت!» آیا نباید با توجه به این خواست شما، نگران‏ از «اشغال» حزب از درون بود و خواستار آن شد که جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏‏ بر سر این نکته پراهمیت به گفتگویى‏‏‏‏‏‏ صمیمانه، علمى‏‏‏‏‏‏- انقلابى‏‏‏‏‏‏ پرداخته و با این خطر به نبردى‏‏‏‏‏‏ سخت بپردازد؟

آیا با تن ندادن به بحث با این شبه استدلال که «ما در درون ارگان‏هاى‏‏‏‏ خود بحث مى‏‏‏‏کنیم»، آنطور که “هاتف رحمانى‏” در ,نوید نو” خواستار آن است (اول اسفند ١٣٨٧) مى‏‏‏‏توان به حل مساله سردرگمى‏‏‏‏ نظرى‏‏‏‏ حاکم بر حزب دست یافت؟

تبادل نظر و گفتگو با توده‏اى‏‏‏‏‏‏ها مردود اعلام مى‏‏‏‏‏‏شود، زیرا گویا توده‏اى‏‏‏‏‏‏ تنها کسى‏‏‏‏‏‏ است که راه به محفل‏هاى‏‏‏‏‏‏ دربسته یافته است. پنداشته مى‏‏‏‏‏‏شود که مى‏‏‏‏‏‏توان با بستن در بحث و گفتگو، سرشت علمى‏‏‏‏‏‏ و خصلت انقلابى‏‏‏‏‏‏ حزب را تغییر داد، بدون آنکه آب از آب تکان بخورد. با تقسیم توده‏اى‏‏‏‏‏‏ها به “خودى‏‏‏‏‏‏” و “غیرخودى‏‏‏‏‏‏” پنداشته مى‏‏‏‏‏‏شود، مى‏‏‏‏‏‏توان به جدل علمى‏‏‏‏‏‏- طبقاتى‏‏‏‏‏‏ در جنبش توده‏اى‏‏‏‏‏‏نقطه پایانى‏‏‏‏‏ نهاد! طبرى‏‏‏‏‏‏ در شعر “شهاب‏الدین سهروردى‏‏‏‏‏‏ شهید” و در ارتباط با خام خیالى‏‏‏‏‏ نیروهاى‏‏‏‏‏ سرکوبگر در جامعه مى‏‏‏‏‏‏گوید:

«…

ولى‏‏‏‏‏‏ سرود پرتوهاى‏‏‏‏ ناب را

کسى‏‏‏‏‏‏،

خفه کردن،

از بام سراى‏‏‏‏‏‏ افکندن

و سوختن

و خاکستر به باد دادن

و کار پایان یافته شمردن

و به سوى‏‏‏‏‏‏ خانه شدن،

نیارست.»

آیا نباید از رفیق‏هاى‏‏‏‏‏‏ مسئول حزبى‏‏‏‏‏‏ انتظار تن دادن به گفتگویى‏‏‏‏‏‏ سازنده داشت و به قول زنده‏یاد طبرى‏‏‏‏‏‏ در شعر “چو پروانه‏اى‏‏‏‏‏‏ برخاسته از پویه خود” به «جستجوى‏‏‏‏‏‏ مروارید گم شده» پرداخت، تا نگرانى‏‏‏‏‏‏ بر طرف شود؟

*****

رفیق گرامى‏‏‏‏‏‏، شما هنوز امکان انجام به وظیفه پدرى‏‏‏‏‏‏ خود دارید. امکان گفتگو را میان توده‏اى‏‏‏‏‏‏ها بگشاید!

به مسئول‏هاى‏‏‏‏‏‏ حزبى‏‏‏‏‏‏، اهمیت معنوى‏‏‏‏ و عملى‏‏‏‏ ارثیه بزرگى‏‏‏‏‏‏ را که بر دوش گرفته‏اند، خاطرنشان سازید. ارثیه ارانى‏‏‏‏‏‏ها، روزبه‏ها، طبرى‏‏‏‏‏‏ها و کیانورى‏‏‏‏‏‏ها و دیگران را نمى‏‏‏‏‏‏توان سبکسرانه و با برخوردهاى‏‏‏‏‏‏ در سطح و نگرش از «روزن تنگ» (ا ط) به سرمنزل تاریخى‏‏‏‏‏‏ آن رساند.

نگارنده به کوشش خود براى‏‏‏‏‏‏ دسترسى‏‏‏‏‏‏ به شما و صحبت با شما و دیگر مسئول‏هاى‏‏‏‏‏‏ حزبى‏‏‏‏‏‏ ادامه خواهد داد. اما بنا به توصیه شما، به نگرانى‏‏‏‏‏‏ توده‏اى‏‏‏‏‏‏ها درباره سرنوشت حزب، با جسارتى‏‏‏‏‏‏ بیش از گذشته خواهد اندیشید و تا آنجا که قادر است، بدان عمل خواهد نمود و جستجوى‏‏‏‏‏‏ «مروارید گم شده» را تشدید خواهد کرد.

نگارنده با یک نگرانى‏‏‏‏‏‏ شخصى‏‏‏‏‏‏ نیز روبروست. پاسخ ندادن شما به تلفن‏ها ظاهراً در ارتباط است با شرایطى‏‏‏‏‏ که بر زندگى‏‏‏‏‏ شما مستولى‏‏‏‏‏ هستند. ظاهراً، پیش از آنکه تلفن شما زنگ بزند، ارتباط وصل شده به شماره تلفن شما، به شماره تلفن دیگرى‏‏‏‏‏‏ منتقل مى‏‏‏‏‏‏گردد. البته مى‏‏‏‏‏‏تواند این وضع براى‏‏‏‏‏‏ حراست از وضع مزاجى‏‏‏‏‏‏ شما باشد، که امید مى‏‏‏‏‏‏رود چنین باشد. اما درعین حال مى‏‏‏‏‏‏تواند چنین وضعى‏‏‏‏‏‏ وسیله‏اى‏‏‏‏‏‏ نیز باشد براى‏‏‏‏‏‏ قطع نگاه و کنترل شما بر زندگى‏‏‏‏‏‏ حزب توده ایران و بى‏‏‏اثر شدن امکان حراست شما از آن. زندگى‏‏‏‏‏ حزبى‏‏‏‏‏‏ که از اعتبار شما برخودار است و راهى‏‏‏‏‏‏ را طى‏‏‏‏‏‏ مى‏‏‏‏‏‏کند که نمى‏‏‏‏‏‏تواند راه شما باشد. لااقل براى‏‏‏‏‏‏ درستى‏‏‏‏‏‏ چنین راهى‏‏‏‏‏‏ استدلالى‏‏‏‏‏‏ مطرح نمى‏‏‏‏‏‏گردد.

خلاصه نوشتار: نگرانى‏‏‏‏‏‏ از مارکسیسم‏زدایى‏‏‏‏‏‏ از حزب و اشغال آن از درون. اشاره به نقش حمید صفرى‏‏‏‏‏‏ در این روند. دفاع از اصل‏هاى‏‏‏‏ مترقى‏‏‏‏ قانون اساسى‏‏‏‏. تمنا از رفیق خاورى‏‏‏‏‏‏ براى‏‏‏‏‏‏ برپایى‏‏‏‏‏‏ گفتگو میان توده‏اى‏‏‏‏‏‏ها.

٢٢ بهمن ١٣٨٨

نوشتار پیش از تدقیق نهایى‏‏‏‏ و انتشار براى‏‏‏‏ رفیق خاورى‏‏‏‏، امیدوار و … ارسال شد.